در دنیای پرشتاب مد و پوشاک، انتخاب پارچه مناسب یکی از مهمترین تصمیماتی است که طراحان و تولیدکنندگان با آن روبرو هستند. در میان انواع بیشمار پارچهها، پارچه اسپاندکس (که در ایران معمولاً با نام عمومی “لاکرا” نیز شناخته میشود) به دلیل ویژگیهای منحصربهفرد خود، جایگاه ویژهای پیدا کرده است. این پارچه که به خاطر خاصیت کشسانی فوقالعادهاش شهرت دارد، انقلابی در طراحی و تولید لباسهای راحت، کاربردی و خوشفرم ایجاد کرده است. در این مقاله به بررسی عمیق اسپاندکس، خواص، مزایا، کاربردها و نکات مهم پیرامون استفاده از آن خواهیم پرداخت. هدف ما ارائه دیدگاهی جامع برای طراحان و تولیدکنندگان پوشاک است تا بتوانند از پتانسیل بالای این الیاف مصنوعی در پروژههای خود نهایت بهره را ببرند.
تاریخچه و فرایند تولید پارچه اسپاندکس
پارچه اسپاندکس، که نام تجاری معروف آن “لیکرا” (Lycra) است، اولین بار در سال ۱۹۵۸ توسط جوزف سی. شیور (Joseph C. Shivers) در شرکت دوپونت (DuPont) در ایالات متحده اختراع شد. به دلیل خاصیت کشسانی بینظیرش، به سرعت مورد توجه قرار گرفت و جایگزین مناسبی برای لاستیک در برخی کاربردها شد. نام “اسپاندکس” در واقع از کلمه “expands” (به معنی گسترش مییابد یا کشیده میشود) گرفته شده است.
فرایند تولید اسپاندکس پیچیده است و شامل واکنشهای شیمیایی پلیمریزاسیون میشود. این الیاف پلیمری پایه بر پایه پلیاورتانها هستند که ساختاری بخشبندی شده دارند؛ یعنی شامل بخشهای سخت و نرم هستند. همین ساختار موجبد ویژگی کشی بینظیر آن است. اصلیترین روشهای تولید اسپاندکس عبارتند از: ریسندگی ذوب، ریسندگی خشک، ریسندگی مرطوب و ریسندگی واکنشی. متداولترین روش، “ریسندگی خشک” است که در آن پلیمر مورد نظر در حلالی خاص حل شده و سپس از طریق سوراخهای ریز (spinnerets) عبور داده میشود تا به الیاف تبدیل شود. پس از تبخیر حلال، الیاف کشسانی بالا حاصل میشوند. تولید این الیاف مصنوعی نیاز به دقت بالا و کنترل کیفیت مستمر دارد تا محصول نهایی، خواص مطلوب را داشته باشد.
خواص و ویژگیهای منحصربهفرد پارچه اسپاندکس
پارچه اسپاندکس به دلیل مجموعهای از خصوصیات برجسته، به یکی از پرکاربردترین الیاف در صنعت پوشاک تبدیل شده است. درک این خواص برای طراحان لباس جهت انتخاب صحیح و بهرهبرداری کامل از پتانسیل آن ضروری است.
کشسانی و بازگشتپذیری فوقالعاده
مهمترین ویژگی پارچه اسپاندکس، قابلیت کشسانی بسیار بالای آن است. این الیاف میتوانند تا 5 تا 8 برابر طول اولیه خود کشیده شوند و پس از رها شدن، به سرعت و به طور کامل به حالت اولیه خود بازگردند. این خاصیت “بازگشتپذیری” (recovery) باعث میشود لباسهایی که حاوی اسپاندکس هستند، در طول زمان شکل خود را حفظ کرده و در برابر گشاد شدن یا افتادگی مقاومت کنند. این ویژگی کلیدی، اصلیترین دلیل استفاده از اسپاندکس در لباسهای ورزشی، جوراب و لباسهای شنا است. الیاف کشی دیگر مانند الیاف مصنوعی نیز این خاصیت را دارند اما به اندازه اسپاندکس برگشتپذیری بالا ندارند.
راحتی و آزادی حرکت
به دلیل کشسانی بالا، لباسهای حاوی اسپاندکس آزادی حرکت بینظیری را برای پوشنده فراهم میکنند. این ویژگی به ویژه در لباسهای فعال (activewear)، لباس زیر، و پوشاک روزمره که نیاز به انعطافپذیری دارند، اهمیت زیادی پیدا میکند. پوشیدن لباسهایی که به بدن بچسبند اما حرکت را محدود نکنند، تجربهای بسیار راحت را ارائه میدهد.
مقاومت در برابر سایش و مواد شیمیایی
پارچه اسپاندکس مقاومت خوبی در برابر سایش دارد که به دوام و طول عمر لباس کمک میکند. همچنین، این الیاف در برابر بسیاری از مواد شیمیایی، از جمله روغنها، عرق بدن، لوسیونها و مواد شوینده، مقاوم هستند. این مقاومت شیمیایی، اسپاندکس را برای لباسهای ورزشی و شنا که در معرض عوامل محیطی و مواد شوینده قرار میگیرند، ایدهآل ساخته است.
مقاومت در برابر چین و چروک
لباسهایی که حاوی اسپاندکس هستند، معمولاً کمتر چروک میشوند و نیاز به اتوکشی کمتری دارند. این خاصیت به دلیل ساختار پلیمری و انعطافپذیری الیاف است که به حفظ شکل پارچه کمک میکند. این ویژگی به ویژه برای لباسهای مسافرتی یا پوشاکی که نیاز به مراقبت کمتری دارند، بسیار مفید است.
قابلیت ترکیب با الیاف دیگر (مخلوطسازی)
اسپاندکس بهندرت بهتنهایی در تولید پارچه استفاده میشود و معمولاً با الیاف دیگری مانند پنبه، پلیاستر، نایلون یا ویسکوز ترکیب میگردد. افزودن تنها ۲ تا ۲۰ درصد اسپاندکس به ترکیب پارچه، میتواند کشسانی و بازگشتپذیری قابل توجهی ایجاد کند، بدون آنکه ظاهر، بافت یا سایر ویژگیهای الیاف اصلی دستخوش تغییر اساسی شود. این قابلیت ترکیبپذیری، امکان تولید طیف وسیعی از پارچهها با خواص متنوع را فراهم میآورد—بهویژه زمانی که با الیاف طبیعی ترکیب شود تا مزایای هر دو نوع الیاف بهکار گرفته شود.
برای آشنایی بیشتر با انواع الیاف و پارچههای رایج در ایران، مقاله اسامی پارچههای ایرانی را مطالعه کنید.
کاربردهای متنوع پارچه اسپاندکس در صنعت پوشاک
پارچه اسپاندکس به دلیل ویژگیهای منحصر به فردش، به جزء جداییناپذیری از بسیاری از محصولات پوشاک تبدیل شده است. کاربرد پارچه اسپاندکس بسیار گسترده است و طراحان و تولیدکنندگان پوشاک، با درک مناسب از این کاربردها میتوانند محصولات نوآورانه و با کیفیتی تولید کنند.
لباسهای ورزشی و تناسب اندام (Activewear)
یکی از اصلیترین کاربردهای پارچه اسپاندکس در تولید لباسهای ورزشی است. شلوارهای لگینگ، تاپهای ورزشی، لباسهای یوگا و دویدن، و لباسهای فشاری (compression wear) همگی از اسپاندکس برای ایجاد آزادی حرکت، حمایت از عضلات و راحتی بینظیر بهره میبرند. خاصیت جذب رطوبت و خشک شدن سریع برخی از ترکیبات اسپاندکس نیز به محبوبیت آن در این زمینه افزوده است. این لباسها باید دارای انعطافپذیری پارچه بالایی باشند.
لباس زیر و جوراب
در تولید لباس زیر، مانند سوتین و شورت، اسپاندکس به دلیل قابلیت کشسانی و حفظ فرم، بسیار مورد استفاده قرار میگیرد. این الیاف به لباس زیر کمک میکنند تا به خوبی روی بدن بنشینند و در عین حال احساس راحتی ایجاد کنند. در جورابها، بهویژه جورابهای فشرده و جورابهای ساقبلند، اسپاندکس باعث میشود جوراب شکل خود را حفظ کرده، سُر نخورد و حس راحتی را به ارمغان بیاورد.
لباسهای شنا
مقاومت پارچه اسپاندکس در برابر کلر استخر و آب شور دریا، آن را به گزینهای ایدهآل برای لباسهای شنا تبدیل کرده است. این پارچهها به لباس شنا کمک میکنند تا فرم بدن را به خوبی حفظ کرده، به سرعت خشک شوند و دوام بالایی در برابر عوامل محیطی داشته باشند.
لباسهای آماده (Ready-to-wear) و مد روز
با گذشت زمان، اسپاندکس به دنیای فشن و لباسهای روزمره نیز راه پیدا کرده است. شلوارهای جین کشی، پیراهنهای راحت، دامنها و بلوزهایی که نیاز به انعطافپذیری و راحتی دارند، اغلب حاوی درصد کمی از اسپاندکس هستند. این افزودنی کوچک، تفاوت بزرگی در راحتی و تناسب لباس ایجاد میکند و باعث میشود لباسها به خوبی روی بدن بنشینند و آزادی حرکت داشته باشند.
محصولات خاص (Specialty items)
علاوه بر کاربردهای اصلی، پارچه اسپاندکس در تولید انواع محصولات خاص نیز استفاده میشود. این موارد شامل لباسهای رقص، لباسهای صحنه، دستکش، و حتی برخی از محصولات پزشکی مانند باندهای کشی و لباسهای حمایتی میشود. الیاف کشی این قابلیت را دارند که در بسیاری از پروژهها کارایی داشته باشند. این موارد به دلیل خاصیت انعطافپذیری پارچه بسیار حائز اهمیت هستند.
عوامل موثر بر کیفیت و قیمت پارچه اسپاندکس
کیفیت و قیمت پارچه اسپاندکس و محصولات حاوی آن، تحت تأثیر عوامل متعددی قرار دارند که درک آنها برای طراحان و تولیدکنندگان پوشاک جهت انتخاب هوشمندانه و مدیریت هزینهها ضروری است.
درصد اسپاندکس در ترکیب پارچه
مهمترین عامل، درصد اسپاندکس به کار رفته در پارچه است. هرچه درصد اسپاندکس بالاتر باشد، کشسانی و بازگشتپذیری پارچه بیشتر خواهد بود. پارچههایی با درصد اسپاندکس بالاتر، معمولاً قیمت بیشتری دارند زیرا تولید الیاف اسپاندکس گرانتر است. برای مثال، یک شلوار جین با ۲% اسپاندکس نسبت به یک لگینگ ورزشی با ۲۰% اسپاندکس، خواص کشسانی متفاوتی خواهد داشت.
کیفیت الیاف اسپاندکس خام
همانند سایر الیاف، کیفیت الیاف اسپاندکس تولید شده توسط کارخانههای مختلف، متفاوت است. الیاف با کیفیت بالاتر، دوام، کشسانی و بازگشتپذیری بهتری دارند و در طول زمان کمتر خواص خود را از دست میدهند. برندهای معتبر اسپاندکس مانند Lycra، Spandex و Elastane (نامهای عمومی اسپاندکس در اروپا و آسیا) معمولاً کیفیت بالاتری را ارائه میدهند.
نوع الیاف ترکیبی
اسپاندکس معمولاً با الیاف دیگری مانند پنبه، پلیاستر، نایلون یا ابریشم ترکیب میشود. نوع این الیاف ترکیبی نیز بر کیفیت و قیمت نهایی پارچه تأثیر میگذارد. به عنوان مثال، ترکیبی از اسپاندکس با ابریشم، گرانتر از ترکیبی با پلیاستر خواهد بود. همچنین، الیاف دیگر خواص جدیدی مانند نرمی (پنبه)، خشکشوندگی سریع (پلیاستر) یا مقاومت (نایلون) را به پارچه اضافه میکنند.
بافت پارچه و فرآیندهای تکمیلی
نوع بافت (مانند بافت ساده، ژاکارد، کشباف) و فرآیندهای تکمیلی (مانند رنگرزی، چاپ، اعمال پوششهای محافظ) نیز در کیفیت و قیمت نهایی پارچه نقش دارند. فرآیندهای پیچیدهتر و با کیفیتتر، میتوانند به افزایش زیبایی، دوام و خواص عملکردی پارچه کمک کنند. این موارد در تولید پارچه کشی با کیفیت بالا نقش اساسی دارند.
نوع بافت نقش مهمی در عملکرد پارچه دارد. برای شناخت بهتر انواع بافت پارچه، مقاله انواع بافت پارچه را بخوانید.
برند و منبع تأمین
برند تولیدکننده پارچه اسپاندکس و کشور مبدأ نیز میتوانند بر قیمت تأثیر بگذارند. برندهای معتبر و شناخته شده، به دلیل کیفیت تضمین شده و رعایت استانداردهای بالاتر، معمولاً قیمت بالاتری دارند.
معایب و ملاحظات مهم در استفاده از پارچه اسپاندکس
درست است که پارچه اسپاندکس مزایای زیادی دارد، اما مانند هر الیاف دیگری، معایب و ملاحظات خاص خود را نیز داراست که طراحان و تولیدکنندگان باید از آنها آگاه باشند.
حساسیت به حرارت بالا
اسپاندکس در برابر حرارت بالا حساس است. اتوکشی با دمای زیاد، شستشو با آب داغ، یا خشکاندن با حرارت بالا در خشککن میتواند به الیاف اسپاندکس آسیب برساند، خاصیت کشسانی آن را کاهش دهد و حتی باعث سوختن یا ذوب شدن الیاف شود. به همین دلیل، توصیه میشود لباسهای حاوی اسپاندکس با آب سرد یا ولرم شسته شده و در دمای پایین یا هوای آزاد خشک شوند.
جذب رطوبت پایین (در صورت عدم ترکیب)
به تنهایی، اسپاندکس خاصیت جذب رطوبت بالایی ندارد. این میتواند در لباسهایی که در تماس مستقیم با پوست هستند و نیاز به تنفسپذیری دارند، مشکلساز باشد. با این حال، همانطور که اشاره شد، اسپاندکس معمولاً با الیاف دیگری ترکیب میشود. ترکیب آن با الیافی مانند پنبه یا مودال میتواند خاصیت جذب رطوبت و تنفسپذیری پارچه را بهبود بخشد. همچنین، پیشرفت در تکنولوژی تولید الیاف مصنوعی منجر به تولید اسپاندکسهایی با خاصیت جذب رطوبت و دفع عرق بهتر شده است.
مقاومت کمتر در برابر کلر و نور خورشید در بلندمدت
گرچه اسپاندکس در برابر کلر و نور خورشید مقاومت خوبی دارد، اما قرار گرفتن طولانیمدت و مکرر در معرض این عوامل میتواند به تدریج به الیاف آسیب برساند و خاصیت کشسانی آن را کاهش دهد. این مورد به خصوص در لباسهای شنا که دائماً در معرض کلر و نور خورشید هستند، اهمیت پیدا میکند. استفاده از پارچههایی با اسپاندکس مخصوص که برای مقاومت بیشتر در برابر این عوامل طراحی شدهاند، میتواند راهگشا باشد.
محدودیت در رنگرزی
اسپاندکس ممکن است در حین فرآیند رنگرزی، چالشهایی ایجاد کند. به دلیل ماهیت پلیمری آن، گاهی اوقات رنگپذیری آن به خوبی الیاف طبیعی نیست و ممکن است به رنگهای خاصی نیاز داشته باشد. این موضوع میتواند بر طیف رنگی موجود برای پارچههای حاوی اسپاندکس تأثیر بگذارد، اگرچه با پیشرفت تکنولوژی، این محدودیتها کمتر شدهاند.
مسائل زیستمحیطی
مانند بسیاری از الیاف مصنوعی، تولید اسپاندکس نیز میتواند تأثیرات زیستمحیطی داشته باشد، از جمله مصرف انرژی و مواد شیمیایی. همچنین، به دلیل عدم تجزیهپذیری طبیعی، مدیریت ضایعات و بازیافت محصولات حاوی اسپاندکس چالشبرانگیز است. امروزه، تلاشهایی برای تولید اسپاندکس پایدارتر و استفاده از فرآیندهای تولید دوستدار محیط زیست در حال انجام است.
نکات خرید و انتخاب پارچه اسپاندکس مناسب
انتخاب پارچه اسپاندکس مناسب برای یک پروژه پوشاک، نیازمند توجه به چند نکته کلیدی است تا محصول نهایی هم از نظر کیفیت و هم از نظر عملکرد، انتظارات را برآورده سازد. طراحان و تولیدکنندگان پوشاک باید موارد زیر را در نظر بگیرند:
تعیین درصد مورد نیاز اسپاندکس
اولین گام، تعیین میزان کشسانی مورد نیاز برای لباس است. برای لباسهای ورزشی که نیاز به کشسانی بالا و ساپورت قوی دارند، پارچههایی با درصد اسپاندکس بالاتر (۱۰% تا ۲۰% یا حتی بیشتر) مناسب هستند. برای لباسهای روزمره که تنها نیاز به کمی راحتی و حفظ فرم دارند (مانند شلوار جین)، ۲% تا ۵% اسپاندکس کافی است. کمتر از ۲% ممکن است تأثیر قابل توجهی نداشته باشد و بیشتر از ۲۵% نیز میتواند باعث حس غیرطبیعی و چسبندگی بیش از حد شود.
توجه به الیاف ترکیبی
اسپاندکس تقریباً همیشه با الیاف دیگری مانند پنبه، پلیاستر، نایلون یا ویسکوز ترکیب میشود. ویژگیهای این الیاف ترکیبی، بر بافت، تنفسپذیری، جذب رطوبت و حس نهایی پارچه تأثیر میگذارد.
- اسپاندکس و پنبه: برای لباسهای راحت و روزمره که نیاز به کشسانی و تنفسپذیری دارند (مانند تیشرت، لباس زیر).
- اسپاندکس و پلیاستر/نایلون: برای لباسهای ورزشی، لباس شنا، و محصولاتی که نیاز به دوام، مقاومت در برابر رطوبت و خشکشوندگی سریع دارند.
- اسپاندکس و ویسکوز/مودال: برای پارچههای لطیف و افتاده با کشسانی خوب، مناسب برای لباسهای مجلسی یا راحت.
بررسی کیفیت و بازگشتپذیری
قبل از خرید، پارچه را تست کنید. آن را بکشید و ببینید چقدر سریع و به طور کامل به حالت اولیه خود باز میگردد. پارچههای با کیفیت اسپاندکس، نباید پس از کشش، بافت شل یا افتاده پیدا کنند. یک پارچه کشی خوب، خاصیت بازگشتپذیری عالی دارد. همچنین، بررسی کنید که آیا اثر سفیدی (whitening out) در هنگام کشش افراطی ظاهر میشود یا خیر؛ این میتواند نشانه کیفیت پایینتر باشد.
لمس و بافت پارچه
بافت پارچه (hand-feel) برای راحتی و رضایت مشتری بسیار مهم است. پارچه را لمس کنید تا مطمئن شوید با انتظارات شما و نوع لباسی که قصد تولید آن را دارید، مطابقت دارد. برخی از پارچههای حاوی اسپاندکس ممکن است حس پلاستیکی یا مصنوعی داشته باشند که ممکن است برای همه کاربردها مناسب نباشد.
مقاومت در برابر عوامل محیطی
اگر قصد تولید لباس شنا یا لباس ورزشی برای فضای باز دارید، به دنبال پارچههایی باشید که اسپاندکس آنها دارای خواص مقاومتی بهبود یافته در برابر کلر، تابش UV و تعریق است. برخی از تولیدکنندگان الیاف اسپاندکس، نسخههای مخصوصی با این ویژگیها تولید میکنند.
منبع تأمین و برند سازنده
خرید از تأمینکنندگان معتبر و برندهای شناخته شده اسپاندکس میتواند تضمینکننده کیفیت باشد. برندهایی مانند Lycra (معروف به لاکرا) استانداردهای کیفی بالایی دارند و خرید از آنها ریسک پروژه را کاهش میدهد.
قیمت و بودجه
در نهایت، قیمت پارچه اسپاندکس بسته به درصد آن، الیاف ترکیبی و کیفیت کارخانه متفاوت است. یک تعادل میان کیفیت مورد نیاز و بودجه موجود برقرار کنید. به یاد داشته باشید کیفیت بالاتر معمولاً هزینه بیشتری دارد، اما میتواند به دوام و جذابیت محصول نهایی بیفزاید.
با در نظر گرفتن این نکات، طراحان و تولیدکنندگان میتوانند انتخاب هوشمندانهای در خرید و استفاده از پارچه اسپاندکس داشته باشند و محصولاتی با کیفیت و رضایتبخش تولید کنند.
نگهداری و شستشوی پارچههای حاوی اسپاندکس
برای حفظ کیفیت و عمر طولانیتر لباسهای حاوی پارچه اسپاندکس، رعایت نکات زیر در نگهداری و شستشو ضروری است:
- شستشو با آب سرد یا ولرم: از آب داغ بپرهیزید، زیرا حرارت بالا میتواند به الیاف اسپاندکس آسیب رسانده و خاصیت کشسانی آن را کاهش دهد.
- استفاده از شویندههای ملایم: از مواد سفیدکننده بر پایه کلر خودداری کنید، زیرا میتوانند الیاف را ضعیف کنند. شویندههای ملایم مناسبتر هستند.
- خشکاندن در هوای آزاد یا با حرارت کم: بهترین روش خشکاندن، قرار دادن لباس در هوای آزاد و دور از نور مستقیم خورشید است. اگر از خشککن استفاده میکنید، آن را روی حالت حرارت کم یا بدون حرارت تنظیم کنید.
- اتو کشی با دمای پایین (در صورت نیاز): در صورت لزوم، لباس را با دمای بسیار پایین و از پشت پارچه اتو کنید. در صورت امکان، از اتو کشیدن مستقیم روی نقاط حاوی اسپاندکس خودداری کنید.
نتیجهگیری
پارچه اسپاندکس با خواص بیبدیل خود در کشسانی، راحتی و حفظ فرم، به یکی از مهمترین و پرکاربردترین الیاف در صنعت پوشاک مدرن تبدیل شده است. از لباسهای ورزشی و شنا گرفته تا پوشاک روزمره و فشن، اسپاندکس توانسته است انقلابی در طراحی لباسها ایجاد کند و نیازهای مصرفکنندگان برای راحتی و آزادی حرکت را برآورده سازد. برای طراحان و تولیدکنندگان پوشاک، درک عمیق از ماهیت این الیاف، فرایند تولید، مزایا، معایب و نکات کاربردی پیرامون آن، حیاتی است. با انتخاب درست و استفاده هوشمندانه از این الیاف مصنوعی، میتوان محصولاتی باکیفیت، بادوام و مطابق با نیازهای بازار تولید کرد. امید است این مقاله، دیدگاه جامعی را برای شما عزیزان فراهم آورده باشد تا از پتانسیل بالای لاکرا در پروژههای خود نهایت بهره را ببرید.
پرسشهای متداول (FAQ)
اسپاندکس چیست و چه ویژگیهایی دارد؟
اسپاندکس، که با نامهای تجاری مانند “لاکرا” نیز شناخته میشود، یک نوع الیاف مصنوعی با خاصیت کشسانی فوقالعاده است. ویژگیهای اصلی آن شامل کشسانی و بازگشتپذیری بالا (تا ۸ برابر طول اولیه)، راحتی و آزادی حرکت، مقاومت در برابر سایش و چین و چروک، و قابلیت ترکیب با الیاف دیگر است. این الیاف به لباسها کمک میکنند تا شکل خود را حفظ کرده و در برابر گشاد شدن مقاوم باشند.
آیا اسپاندکس برای همه نوع لباس مناسب است؟
خیر. در حالی که اسپاندکس کاربردهای بسیار گستردهای دارد، اما برای همه نوع لباس مناسب نیست. به دلیل خاصیت کشسانی بالا، معمولاً در لباسهایی که نیاز به انعطافپذیری و فرمپذیری دارند (مانند لباسهای ورزشی، لباس زیر، لباس شنا) استفاده میشود. استفاده از درصد بالای اسپاندکس در لباسهایی که نیاز به ساختار سفت و غیرکششی دارند، مناسب نخواهد بود و میتواند باعث تغییر بافت و خواص مورد نظر شود. همچنین، به دلیل حساسیت به حرارت، در لباسهایی که به اتوکشی با حرارت بالا نیاز دارند، ممکن است محدودیتهایی ایجاد کند.
چگونه میتوان اسپاندکس را در پروژههای پوشاک استفاده کرد؟
برای استفاده موثر از اسپاندکس در پروژههای پوشاک، باید درصد مناسبی از آن را با الیاف دیگری مانند پنبه، پلیاستر یا نایلون ترکیب کنید. مقدار اسپاندکس به میزان کشسانی و عملکرد مورد نیاز لباس بستگی دارد (مثلاً ۲-۵% برای راحتی روزمره، ۱۰-۲۰% برای لباس ورزشی). همچنین، باید به نکات دوخت و برش پارچههای کشی توجه کنید و از سوزنهای مناسب برای جلوگیری از آسیب به الیاف استفاده نمایید. انتخاب بافت و نوع الیاف ترکیبی نیز بر ظاهر و حس نهایی پارچه تأثیر میگذارد.
